ઘર્ષણના ફાયદા અને ગેરફાયદા લખો. ઘર્ષણ ઘટાડવાના ઉપાયો લખો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) ઘર્ષણ અગ્નિ જેવું છે; ક્યારેક તે ઈચ્છનીય અને જરૂરી હોય છે,તો ક્યારેક તે અનિચ્છનીય હોય છે.
ઘર્ષણના ફાયદા:
$(1)$ તે આપણને લપસ્યા વગર જમીન પર ચાલવામાં મદદ કરે છે.
$(2)$ તે આપણને વસ્તુઓને મજબૂતીથી પકડવામાં સક્ષમ બનાવે છે.
$(3)$ તે આપણને કાગળ કે બોર્ડ જેવી સપાટીઓ પર લખવાની સુવિધા આપે છે.
$(4)$ તે કન્વેયર બેલ્ટ દ્વારા પૈડાં વચ્ચે ગતિના પ્રસારણમાં મદદ કરે છે.
ઘર્ષણના ગેરફાયદા:
$(1)$ તે સાપેક્ષ ગતિનો વિરોધ કરે છે અને યાંત્રિક ઉર્જાનો ઉષ્મા ઉર્જા સ્વરૂપે વ્યય કરે છે.
$(2)$ તે મશીનોના ગતિશીલ ભાગોમાં ઘસારો પેદા કરે છે.
$(3)$ તે કપડાં,પગરખાં અને વાહનોના ટાયરને ઘસી નાખે છે.
ઘર્ષણ ઘટાડવાના ઉપાયો:
$(1)$ લ્યુબ્રિકન્ટ્સ: મશીનના ગતિશીલ ભાગો વચ્ચે તેલ અથવા ગ્રીસનો ઉપયોગ કરવાથી ગતિક ઘર્ષણ ઘટે છે.
$(2)$ બોલ-બેરિંગ્સ: મશીનના ગતિશીલ ભાગો વચ્ચે બોલ-બેરિંગ્સનો ઉપયોગ કરવાથી સરકતું ઘર્ષણ લોટણ ઘર્ષણમાં રૂપાંતરિત થાય છે,જે ઘણું ઓછું હોય છે.
$(3)$ હવાના ગાદી (Air Cushion): આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ,ઘન સપાટીઓ વચ્ચે હવાનું પાતળું પડ રાખવાથી ઘર્ષણ અસરકારક રીતે ઘટાડી શકાય છે.

Explore More

Similar Questions

જો $M_2 = 2M_1$ અને $\theta = 30^\circ$ હોય,તો $M_2$ નો પ્રવેગ $a$ છે. જો બ્લોકના સ્થાન ઉલટાવવામાં આવે,તો $M_2$ નો પ્રવેગ કેટલો થાય?

આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ એક અચળ બળ $F$ સમક્ષિતિજ દિશામાં લગાડવામાં આવે છે. જો $M$ અને $m$ વચ્ચેનું સંપર્ક બળ $N$ હોય અને $m$ તથા $M'$ વચ્ચેનું સંપર્ક બળ $N'$ હોય,તો:

Difficult
View Solution

$15 \; kg$ દળનો એક બ્લોક લાંબી ટ્રોલી પર મૂકવામાં આવ્યો છે. બ્લોક અને ટ્રોલી વચ્ચેનો સ્થિત ઘર્ષણાંક $0.18$ છે. ટ્રોલી સ્થિર સ્થિતિમાંથી $0.5 \; m s^{-2}$ ના પ્રવેગ સાથે $20 \; s$ સુધી ગતિ કરે છે અને ત્યારબાદ અચળ વેગથી ગતિ કરે છે. નીચેના અવલોકનકારો માટે બ્લોકની ગતિની ચર્ચા કરો:
$(a)$ જમીન પર ઉભેલો સ્થિર અવલોકનકાર,
$(b)$ ટ્રોલી સાથે ગતિ કરતો અવલોકનકાર.

આકૃતિ $(i), (ii)$ અને $(iii)$ માં દર્શાવ્યા મુજબ, પદાર્થો $A, B$ અને $C$ સમાન દળ $m$ ધરાવે છે। દોરી, સ્પ્રિંગ અને ગરગડી દળરહિત છે। દરેક કિસ્સામાં પદાર્થ $C$ એ $u$ વેગ સાથે પદાર્થ $B$ સાથે અથડાય છે અને તેની સાથે ચોંટી જાય છે। કિસ્સા $(i), (ii)$ અને $(iii)$ માં $B$ ના વેગનો ગુણોત્તર શોધો।

Difficult
View Solution

તંત્રને સમતોલનમાં રાખવા માટે બ્લોક $B$ પર $mg$ જેટલું બળ લગાડવામાં આવે છે. $T_1$ નું મૂલ્ય શોધો.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo